Każdy Mistrz Gry zna ten moment, gdy tempo akcji wzrasta, a gracze robią coś zupełnie nieoczekiwanego. Jasne, improwizacja to część uroku gier RPG, ale czasem potrafi nieźle zaskoczyć, a jasne wytłumaczenie sytuacji „na poczekaniu” bywa trudne. Łapiesz kartkę papieru, próbujesz coś naszkicować, ale miejsca jest mało, a to, co rysujesz, bardziej przypomina sztukę abstrakcyjną niż plan taktyczny. Chwilę później i tak wszystko przerysowujesz, bo drużyna skręciła w zupełnie inną stronę. Rzut na zdolności artystyczne czy wizualne opowiadanie historii? Niestety, w prawdziwym życiu tak to nie działa.
To właśnie w takich momentach potrzebujesz narzędzia, które po prostu działa – bez stresu, bez bazgrołów i bez gorączkowego szukania czystej kartki. Dlatego dziś rozmawiamy o czymś, co ułatwia życie zarówno Mistrzowi Gry, jak i graczom: suchościeralnych matach i księgach RPG.
Czym właściwie są suchościeralne maty i księgi RPG?
Może Cię to zaskoczy, ale „suchościeralne” oznacza, że można je wymazać na sucho, bez użycia wody. Kto by pomyślał, prawda?
Niezależnie od tego, czy nazywasz je zmywalnymi, wielorazowymi czy suchościeralnymi, te maty i księgi działają dokładnie tak samo jak szkolna tablica – rysujesz, ścierasz i rysujesz od nowa. Jednak w przeciwieństwie do zwykłych tablic, zostały stworzone specjalnie z myślą o sesjach RPG. Zamiast pustej powierzchni, otrzymujesz siatkę (kwadratową lub heksagonalną), a w przypadku ksiąg – często pełnokolorowe mapy z drogami, budynkami czy przeszkodami, gotowe do uzupełnienia fabularnymi szczegółami i przekształcenia w epickie starcia.
Maty występują w wielu kształtach i rozmiarach. W Playmats standardowe formaty to 50×50 cm (20×20 kwadratów lub heksów o boku 1 cala) oraz 80×80 cm (siatka 30×30). To mnóstwo miejsca na zbudowanie pełnego starcia, ale najlepiej dopasować rozmiar do swojego stołu i dostępnej przestrzeni. Masz niestandardowe ustawienie? Zawsze możesz zamówić matę w niestandardowym wymiarze, a my dopasujemy ją do Twojego stołu i potrzeb.
Kluczową cechą, poza samą suchościeralną powierzchnią, jest to, że maty są zaprojektowane tak, aby przetrwały wiele sesji. W przypadku ksiąg RPG sprawy mają się nieco inaczej, oferują one bowiem znacznie większą różnorodność. Jedna księga daje Ci kilkanaście lub więcej różnych map, od ogólnych układów po takie dopasowane do bardzo konkretnego klimatu przygody lub gatunku.
Książki te dostępne są w formacie A4 (rozkładającym się do A3) lub A3 (rozkładającym się do A2). Charakterystyczną cechą jest solidna metalowa spirala, dzięki której są trwałe, łatwe w przechowywaniu i można je szybko rozłożyć na płasko. Czy spirala przeszkadza? Niektórzy gracze twierdzą, że tak, inni nie wyobrażają sobie bez niej gry. To, co zyskujesz, to elastyczność – możesz złożyć księgę na pół, aby użyć tylko jednej strony, gdy miejsca jest mało lub potrzebujesz szybkiego szkicu mniejszej sceny. Idealne, gdy grasz w przytulnym kącie przy ograniczonym miejscu na stole lub dzielisz przestrzeń z przekąskami i wieżami do kości.
Uniwersalne czy tematyczne – co wybrać?
Maty i księgi uniwersalne to czyste karty z siatką kwadratową lub heksagonalną i neutralną teksturą, gotowe stać się wszystkim: lochem, wnętrzem statku kosmicznego, mapą miasta czy areną walki z bossem. Są idealne dla MG, którzy prowadzą różne systemy i chcą mieć pełną kontrolę nad otoczeniem. Nasze najpopularniejsze uniwersalne wzory to Papirus oraz czysta, biała wersja.
Uniwersalne księgi RPG występują w dwóch stylach: Fantasy (idealne do D&D, Pathfinder, Dragonbane, Warhammer Fantasy) oraz Future (idealne do systemów sci-fi i postapokaliptycznych, takich jak Cyberpunk, Fallout czy gry o przetrwaniu w świecie zombie). Obie wersje zawierają 14 szczegółowych map, które możesz zaadaptować do niezliczonych scenariuszy.
Wersje tematyczne oferują z kolei kompletne tła z wyraźnym klimatem, jak zaśnieżony teren, trawiaste pola czy gotowe wnętrza z budynkami, ulicami i przeszkodami. Potrzebujesz miejskiego placu w świecie fantasy albo steampunkowej alejki? Załatwione. Gracze wchodzą, Ty wrzucasz NPC i przeciwników – i gotowe. Nie musisz szkicować od zera.
Te księgi są niesamowicie przydatne, zwłaszcza podczas one-shotów. Nie musisz szczegółowo przygotowywać każdej lokacji, a wciąż możesz wprowadzać zmiany na żywo za pomocą markera.
Nasze księgi tematyczne zawierają 18 stron, z których część posiada gotowe lokacje, a inne są puste lub posiadają minimalne detale, by pozwolić Ci zbudować własne otoczenie.
Obie opcje mają swoje miejsce przy stole. Czasem potrzebujesz szybkiej improwizacji. Czasem chcesz od razu zbudować klimat. Dobry MG jest zawsze przygotowany na obie te ewentualności.
Jak używać mat podczas sesji TTRPG? Przykłady z prawdziwego stołu
Scenariusz 1: Walka w wąskim korytarzu
Zamiast opisywać pozycjonowanie, rozkładasz matę, rysujesz korytarz, stawiasz figurki lub znaczniki, a każdy widzi, gdzie stoi, gdzie są wrogowie i co może się zawalić. Wynik? Mniej pytań, szybsze decyzje.
Scenariusz 2: Eksploracja miasta
Masz mapę wioski fantasy. Dodajesz nazwy budynków, punkty zadań i miejsca pobytu NPC. Nagle gracze mogą planować, obmyślać strategię i zanurzyć się w otaczającej ich przestrzeni.
Scenariusz 3: Pełna improwizacja
Nieoczekiwany wypad do lochu? Chwyć uniwersalną matę, naszkicuj pierwszy korytarz i zacznij narrację. Reszta buduje się sama.
Pamiętaj też, by pozwolić graczom rysować, dodawać notatki, zaznaczać strefy czarów czy nawet bazgrać położenie pułapek. Interakcja przy stole to część magii.
O czym pamiętać przy wyborze maty lub księgi RPG?
Z perspektywy MG i gracza najważniejsze kwestie to:
- Design: Powinien pasować do Twojego systemu i klimatu, nie wyrywając graczy ze sceny. Niektórzy MG kochają elastyczność, inni stawiają na szybkość i przejrzystość. Może przydać Ci się zarówno uniwersalna mata, jak i księga tematyczna?
- Powierzchnia: Czy faktycznie łatwo ją wyczyścić? Z naszymi matami i księgami – tak. O ile używasz markera do tablic, a nie permanentnego. Nawet starsze ślady zejdą przy użyciu odrobiny wody, jeśli zajdzie taka potrzeba.
- Rozmiar: Większe maty na epickie bitwy, księgi do szybkiego transportu i na mniejsze stoły. Zależy, czy głównie prowadzisz gry w domu, czy w różnych miejscach.
- Trwałość: To nie są akcesoria na jeden raz. Dobrze przechowywana mata lub księga może służyć przez lata. Szczególnie księgi świetnie sprawdzają się w podróży i przy częstym użytkowaniu.
Czy warto zainwestować w matę lub księgę RPG?
Suchościeralne maty i księgi RPG nie są produktami typu „must-have”, ale kiedy raz ich spróbujesz, powrót do poprzednich metod wydaje się uciążliwy.
To nie tylko „ładniej wyglądający papier”. To narzędzia wspierające Twoje opowiadanie historii, wygładzające tempo gry i dające graczom jaśniejszy kontekst. Mata nie zastąpi wyobraźni, ale ją napędzi. Sprawia, że stół staje się zorganizowany, reaktywny i pełen życia. Poświęcisz mniej czasu na tłumaczenie, a więcej na grę. A gracze? Zapamiętają, gdzie stali, co widzieli i jak epicka była ta walka.
Zagrajmy razem!
